FRİGYA YOLCULUĞU (Afyonkarahisar – Eskişehir – Kütahya)
6 - 8 Kasım / 2 Gece - 3 Gün
Ana Tanrıça’nın İzleri
Frigya, Anadolu’nun en önemli kültür ve ritüel merkezlerinden biriydi. Friglerin en önemli tanrıçası ise Kibele olarak bilinen Matar idi. Friglerin “anne” anlamında kullandıkları Matar ismi, yeni arkeolojik bulgularla bu topraklardaki varlığının Taş Tepeler’den Gürcütepe’ye, yani günümüzden yaklaşık 12 bin yıl öncesine kadar gittiğini gösteriyor.
Çatalhöyük ve Hacılar gibi Neolitik Çağ merkezlerinde toprağın bereketini yansıtan şişman kadın tasvirleriyle görülen Ana Tanrıça, Hititlerde Arinna’nın Güneş Tanrıçası, Friglerde ise Matar Kubileya (Dağların Annesi)olarak yaşamaya devam etti.
Frig Vadisi, Matar Kubileya’nın ritüel alanlarını, kentlerini ve eşsiz kaya anıtlarını barındıran, aynı zamanda mistisizmin derin izlerini taşıyan zamansız bir alandır.
Friglerin tapınak cephesi biçimini verdiği ve Ana Tanrıça’yı tasvir ettiği kaya anıtları, sunaklar ve şehirler duymasını bilenlere hâlâ gizemlerini fısıldamayı sürdürüyor.
Friglerin Yolculuğu
Hitit İmparatorluğu’nun yıkılmasından sonra, M.Ö. 12. yüzyılda Trakya üzerinden Anadolu’ya gelen Frigler, daha sonra Gordion merkezli Frig Krallığı’nı kurdular.
Anadolu Ana Tanrıçasını o kadar çok sevdiler ve benimsediler ki ona Matar, yani “Anne” deyip, inançlarının merkezine aldılar.
Bugün kullandığımız Kibele ismi, Friglerin tanrıçaya verdiği Kubileya (Dağların) sıfatından türemiştir. M.Ö. 8. ve 7. yüzyıllarda güçlü bir Anadolu uygarlığı olarak ortaya çıkan Frigler, doğayı kutsal kabul eden, Matar Kubileya’yı her şeyin annesi olarak gören, ritüellere önem veren bir halktı. Tümülüs tipi mezarları Anadolu’ya getirenler de onlardır. Maden işçiliğinde ustalaşmış Frigler, yazıyı da biliyor ve kullanıyordu.
Kutsal alanları genellikle dağlık bölgelerde, doğanın kalbinde yer alıyordu. Bugün Frig Vadisi’nde gördüğümüz anıtların çoğu, Ana Tanrıça Kibele (Matar Kubileya) için yapılmıştır.
Pessinus’un Gizemi
Yolculuğumuzda bu anıtları görecek, ayrıca Midas Şehri’ni ve gizemli ritüellere ev sahipliği yapan Pessinus kentini ziyaret edeceğiz. Pessinus sadece Frigler için değil, Romalılar için de önemli bir kentti. Günümüzde Eskişehir’in Sivrihisar ilçesinin 13 kilometre güneyindeki Ballıhisar Köyü’nde bulunan Pessinus, rahiplerin erkekliklerini Tanrıça’ya sundukları ritüellerin yapıldığı kutsal bir alandı.
Frig Ana Tanrıçası’nın rahipleri hadım olurdu; çünkü onlar erkeklik güçlerini doğanın kendisi olan Tanrıça’ya sunarlardı. Pessinus’ta Tanrıça’nın hiyerofanisi (kutsal tezahürü) olarak kabul edilen siyah bir meteor taşı bulunuyordu. Bu taş M.Ö. 205/204 yılında Roma’ya götürülmüş, Romalılar Tanrıça’ya Magna Mater — “Büyük Ana” — adını vermişlerdir.
Midas Şehri ve Kaya Anıtları
Eskişehir ile Afyonkarahisar arasındaki Midas Şehri de rotamız üzerinde yer alır. Bizim bugün Midas dediğimiz bu kutsal kente, Frig döneminde ne dendiğini bilmesek de görkemini ve kutsallığını tüm duyularımızla hissedebiliyoruz. Kaya yüzeyine oyulmuş ünlü Midas Anıtı da burada bulunmaktadır.
1. 1. Gün (6 Kasım): Afyonkarahisar
Gezilecek Yerler
Ayazini Köyü, Meryem Ana Kaya Kilisesi, Yazılı Kilise, Genç İsa Kilisesi, Medusa kabartmalı kaya mezarları, çok katlı kaya yerleşimleri, Geleneksel Türk Evleri, Göynüş Vadisi, Maltaş Kaya Anıtı, Aslantaş, Yılantaş, Emre Gölü, Memeç Kayalıkları, Aslankaya Anıtı, Yazılıkaya – Midas Kenti, Midas Anıtı, Kırkgöz Kayalıkları, kaya sarnıçları, Bitmemiş Anıt.
Afyonkarahisar Frig Vadileri’nin en dikkat çekici yerleşimlerinden Ayazini Köyü’ne ulaşıyoruz. Roma Dönemi kaya mezarlarından Bizans Dönemi kaya kiliselerine ve geleneksel Türk evlerine uzanan çok katmanlı dokusuyla adeta bir açık hava müzesi olan köyü keşfediyoruz.
Meryem Ana Kaya Kilisesi, Yazılı Kilise ve Genç İsa Kilisesi ile Medusa kabartmalı kaya mezarlarını, çok katlı kaya yerleşimlerini ve kesme taş–ahşap mimarili Geleneksel Türk Evlerini gördükten sonra öğle yemeği ve çay-kahve molası veriyoruz.
Ardından Friglerin inanç dünyasını ve kaya işçiliğini yansıtan Göynüş Vadisi’ne geçiyoruz. Ana Tanrıça Matar/Kybele kültüyle ilişkilendirilen Maltaş Kaya Anıtı ile Aslantaş ve Yılantaş kaya mezarlarını ziyaret ediyoruz. Emre Gölü’ndeki molamızın ardından kaya kiliseleri ve mezarlarıyla dikkat çeken Memeç Kayalıklarını ve aslan kabartmalarıyla öne çıkan Aslankaya Anıtı’nı görüyoruz.
Son olarak Friglerin önemli kutsal merkezlerinden Yazılıkaya–Midas Kenti’ne ulaşıyoruz. Midas Anıtı, Kırkgöz Kayalıkları, kaya sarnıçları ve Bitmemiş Anıt üzerinden Friglerin kutsal alan anlayışını ve anıtsal kaya mimarisini keşfettikten sonra otelimize hareket ediyoruz.
Konaklama: Afbel Termal Otel (Afyon)
Yeme–İçme Bilgileri
• Kahvaltı: Uygun bir restoranda alınır. (Ekstra)
• Akşam Yemeği: Uygun bir restoranda alınır. (Ekstra)
2. Gün (7 Kasım): Eskişehir
Gezilecek Yerler
Pessinus Antik Kenti, Ballıhisar Köyü, Roma Tapınağı ve Tiyatro, kazı alanı, Alemşah Kümbeti, tarihi konaklar, Ermeni Kilisesi, Gordion Müzesi, Midas Tümülüsü ve Gordion antik kenti kazı alanı
Kahvaltının ardından Ana Tanrıça Matar/Kybele kültünün önemli merkezlerinden Pessinus Antik Kenti’ne ulaşıyoruz. Antik kentin üzerine kurulan Ballıhisar Köyü’nde Roma Dönemi tapınak ve tiyatro kalıntılarıyla kazı alanını inceleyerek yerleşimin Friglerden Roma ve Bizans dönemlerine uzanan tarihsel katmanlarını değerlendiriyoruz.
Ardından Sivrihisar’a geçerek Alemşah Kümbeti, tarihî konaklar ve kentin çok kültürlü geçmişini yansıtan Ermeni Kilisesi’ni ziyaret ediyor, yöresel lezzetler için öğle yemeği molası veriyoruz.
Günün devamında Frig Krallığı’nın siyasi ve kültürel başkenti Gordion’a ulaşıyoruz. Gordion Müzesi’ni, geleneksel adıyla Midas Tümülüsü olarak bilinen Tümülüs MM’yi ve antik kentin kazı alanını ziyaret ederek Friglerin mimarisini, ölü gömme geleneklerini ve gündelik yaşamını yerinde keşfediyoruz.
Konaklama: Senna City (Eskişehir)
Yeme–İçme Bilgileri
• Kahvaltı: Programa dahil, otelde açık büfe veya set menü
• Akşam Yemeği: Uygun bir restoranda alınır. (Ekstra)
3. Gün (8 Kasım): Kütahya
Gezilecek Yerler
Kütahya Çini ve Porselen Müzeleri, Germiyan Sokak, tarihi çarşı, Kütahya Kalesi, Aizanoi Antik Kenti, Zeus Tapınağı, macellum (antik borsa), stadyum-tiyatro kompleksi, Roma köprüleri
Eskişehir’deki otelimizde kahvaltı yaptıktan sonra Kütahya il merkezine ulaşıyor ve buradaki Kütahya Porselen ve Çini geleneğini aktaran müzeleri, Germiyan Sokak’ta tarihi çarşıyı ve Kütahya Kalesinde ise muhteşem manzaranın tadını çıkardıktan sonra Kütahya merkezde öğle yemeği molası veriyoruz. Ardından UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesinde yer alan Aizanoi antik kentine ulaşıyoruz. Burası antik dönemden günümüze ulaşan en iyi korunmuş Zeus tapınağını ve dünyanın ilk borsası sayılan macellum yapısını, dünyada nadir görülen “stadyum-tiyatro” kompleksini ve Roma dönemi köprülerinin görülebildiği eşsiz bir noktadır. Burada gezimizi sonlandırıp İzmir’e dönüyoruz.
Yeme–İçme Bilgileri
• Kahvaltı: Programa dahil, otelde açık büfe veya set menü
• Akşam Yemeği: Uygun bir restoranda alınır. (Ekstra)
Bu yolculukta, yalnızca Frigya’nın kalıntılarına değil; binlerce yıllık bir belleği, mitlerin içsel yankılarını ve doğanın döngüsündeki kutsal dengeyi keşfedeceğiz.
Araç Hareket Durakları (5 Kasım)
00.30 – Fahrettin Altay, Ziraat Bankası önü
00.45 – Alsancak Kültürpark, Lozan kapısı
01 00 – Karşıyaka, Anıt karşısı
01.15 – Bostanlı, İskele durağı
01 30 – Ege Üniv. acil önü
Ücretlendirme
İki kişilik odalarda konaklama: 17.500 TL (KDV dahil)
Tek kişilik odada konaklama: 20.500 TL (KDV dahil)
Programa Dahil Olanlar
Ulaşım
Seyahat Sigortası
İki gece otel konaklaması
Otellerden alınacak sabah kahvaltıları
Dr. Muhammed Kavak rehberliğinde gezi
Programa Dahil Olmayanlar
Extra olarak belirtilen yemekler
Müze-Ören yeri ve Manastır Girişleri







